Aleksandreia Troas Doğu Roma İmparatorluğunun Başkent Adayı. İlk detaylı araştırma 1994 yılında yapılmış. Yıkıntılar çok eskiden beri bilinse ve talan edilmiş olsa da çok önemli bir antik alan çok geç fark edilmiş. İlk çalışma yüzey araştırması ile kentin sınırları çizilmiştir. İlk kazı ise ancak 1997 yılında yapılmıştır. Kent M.Ö. 4 yy’da İskender’in ardılı Antigonos Monoftalmos (Tek Gözlü) tarafından Antigoneia olarak kurulmuştur. Kentte önceki yerleşimler mevcuttur ancak Antigonos çevredeki yerleşimlerden bazı grupları buraya toplayarak kentte imar başlatmıştır. Ancak İskender’in diğer ardılı Generaller ile yapılan savaşlar sonucunda bir müddet sonra kent el değiştirmiş. M.Ö. 3.yy’da Lysmakhos kentin adını Aleksandreia Troas (İskenderin Kenti) olarak değiştirmiştir. Kendi İmarını başlatan komutan döneminde yol ve sur yapımı öncelik kazanmıştır. Çevredeki 7 kenti tamamen boşaltarak burayı merkez halinde konumlandırmıştır.

Dönemin Pagan kültürü düşünüldüğünde kentin ilk mimari ve yapıları kazılar sonrasında pek çok ayrıntı gün yüzüne çıkacaktır. Kent surların dışında bir kent olarak planlanmış kentin uzandığı yol Gülpınar’dan Truva’ya ve Evcilere kadar geniş bölgeye yayılmıştır. Kent merkezi olarak seçilen nokta ise sıcak ve soğuk su kaynağının hemen yanında yer almaktadır. Roma kaynaklarında pek çok Roma generalinin ve İmparatoru’nun bu kente geldiği yazmaktadır. Son olarak Konstantin kenti buraya kurmayı planlamış ancak sonra Galatların meşhur kenti bugünkü İstanbul’u tercih etmiştir. İstanbul’da bulunan pek çok eski yapıda Troas bölgesinden gelen taş ve mermer bulunması kentin neden gelişip büyümediği konusunda bir fikir verebilir.

Aleksandreia Troas

 

 

İskender