Gülpınar’da eski Apollon Tapınağı müze olarak hizmet veriyor. Anadolu Apollon tapınakları içerisinde en önemli ve en az ortaya çıkarılmış olanlardan bir tanesi burası. Neden Apollon Smintheion? Smintheion Apollon’un bir sıfatı olarak betimlenmiştir.
Apollon Smintheion Assos’a 25 km Aleksandria Troas Antik alanına 45 km mesafede. Assos’un aksine Dor düzeninde değil İon düzenine sahip bir tapınak burası. Kısa kenarı 8 uzun kenarı ise 14 sütun içerir. Sütun üzerinde yer alan kabartmalar İlyada destanına ait betimlemelerle doludur. Osmanlı çeşmesi ise mutlaka görmeniz gereken bir tarih tanığı .
Burada ilk kazı 1866 yılında yapılmıştır. Kısa süren kazı çalışmasından sonra uzun bir dönem Ören yeri tekrar keşfedilmeyi beklemiş. Ören yerinde 1971-1973 yılları arasında sondaj çalışması yapılmıştır. Tapınak 1980 yılına kadar tekrar faaliyet olmadan beklemiştir. Simintheion kutsal alanı Troas bölgesinin önemli kült merkezlerinden biriymiş. Tüm Anadolu’da bulunan Apollon tapınakları gibi buradaki tapınak da suyun olduğu yere yapılmıştır. Kehanet (Bilicilik) için su oldukça önemlidir. Alexandria Troas’ın Hellenistik dönemine ait sikkelerinden Apollon’un tapınak cephesinde duran ve adını aldığı fare-simintheusa basarken tasvir edilen heykeline ulaşılamadı. Kutsal alanda yapılan kazı çalışmaları Gülpınar-Tuzla ovasındaki Tuzla çayı üzerindeki özgün Roma Köprüsü de ortaya çıkarılmıştır. Bu köprü Alexsandria Troas ve kutsal alan arasındaki bağlantıyı sağlıyormuş. Yol ve köprüyle ilgili kazı çalışmaları çok yavaş olmasına rağmen zaman zaman devam etmektedir.
Khryse Gülpınar
Ören yeri içerisinde kafeterya ve satış mağazası bulunuyor. Khryse Gülpınar’ın eski adı Külahlı. Volkanik patlama sonucu oluşan bir plato üzerinde yer almakta. Gülpınar’a ulaşım Çanakkale yönünden Ezine-Geyikli yönünden gelebilirsiniz. Balıkesir yönünden gelmek için Ayvacık veya Behramkale yolu izlenebilir.
Chryse Homeros’un İlyada destanında geçmektedir. Truvalılar ve Akhalar arasındaki savaşta sıkça rastlanan Khryse hakkında daha detaylı bilgilere umarız Arkeologlarımız ulaşırlar.
