Letoon Ören Yeri

LETOON (Leto kutsal Alanı)

Xanthos’dan ırmağın karşı tarafına geçince 4km güneybatıda ve kıyıdan 3,2 km uzaklıkta ünlü Leto kutsal alanı yer almaktadır. Burası 1962 yılına kadar tiyatro dışında çok az bir kalıntı görünüyordu.

Bu tarih sonrasında kazısı Fransız arkeologlar tarafından yapılmış ve kazı uzun süre taban suyunun altında yapılmıştır. Leto kutsal alanı olarak bilinen yerin hikayesi şöyledir. Leto Zeus’a aşıktır. Zeus’un karısı Hera durumun farkındadır. Hera nefreti ile Leto’yu oradan oraya sürer. Leto doğurmak için yer arar. Lykia’ya gelen Leto su içmek ister ancak çoban onu kovar ve Kurtlar Leto’yu Ksantos ırmağına götürürler ve Leto Anadolu’nun neredeyse tüm tapınaklarının adlarına yapıldığı iki çocuk dünyaya getirir. Apollon ve Artemis. Kutsal alanda çalışmalar aslında tam olarak bitmiş değil. Günümüzde ortaya çıkan kalıntılar Leto Kutsal Alanının tahminden çok daha büyük olduğunu gösteriyor.

Alanın merkezinde 3 tapınak görünüyor. Ancak 3 tapınağın da zemin üstlerine dair buluntu henüz tam olarak ortaya konmuş durumda değil. Birbirinden farklı zamanlarda yapılmış 3 tapınak tan birinin Artemis için yapıldığı neredeyse kesinleşmek üzere. Ancak diğer ikisine ait çok fazla iz bulmak şimdilik pek mümkün değil gibi. Tahminler Leto ve Apollon olması yönünde. Böylece Anadolu’da bir çok yerde Apollon ve Artemis’i görmüş ancak Anneleri ile 3’ünü bir arada ilk defa görme ihtimali de ortaya çıkıyor.

Arkeologların çıkardıkları yazı dillerinde 3 ayrı dil ortaya çıkmış. Aramice, Yunanca ve Lkyia dilinde. Bu yazıtta Kaunoslu tanrı kral Basileus için Ksantos’ta yer alan bir kültten bahsedilmiş. Bu efsanevi kral şehrin kurucusu olan Miletos’un oğlu Kaunos’un tanrılaştıran bir kült olduğu ortaya çıkarılmış. Kaunos ”Kral’2 ünvanı ile Roma dönemine kadar bu isimle süregelmiş. M.Ö. 4. yy’da Mausolos’un erkek kardeşi Piksodaros’un satraplığı döneminde de var olduğu ortaya konmuş. Yazıtta aylık ve yıllık kurbanlardan ve kurallara karşı gelenlerin Leto ve Nympheler önünde suçlu sayılmalarından bahseder.